Barddas Rhifyn Gwanwyn 2018 (337)

Awgrymodd un o aelodau Pwyllgor Barddas dro yn ol y byddai mwy o gystadlaethau yn y cylchgrawn yn denu mwy o feirdd; un peth ydi cystadleuaeth englyn, meddai, ond beth am gerddi rhydd a sonedau? Cawn weld ydi hi’n iawn! O hyn allan bydd pos am yn ail a chystadleuaeth cerdd rydd neu soned. Yn y rhifyn diwethâ’ cafwyd croesair; y tro hwn, cynigir gwobr o £50 am gerdd rydd neu soned ar y testun ‘Caerdydd’. Cynigion o dan ffugenw, os gwelwch yn dda, at yr Ysgrifennydd: rhysdafis@rhysdafis@aol.com; Cilgwyn, Llansannan, Dinbych, Ll165HL. Dyddiad cau: Mehefin 17eg. Diolch i bawb aeth i’r afael a chroesair Benjamin Bowen. Mae’n debyg bod y syniad o gael pos yn apelio’n fawr. ‘Mae pos yn creu chwilfrydedd a darllen a chwilio’, oedd sylw un darllenydd,…

Codaf drwy’r mor, fy nwrnyn torri fel pentir drwy’r tonnaua sglein yr ewyn ar fy nghroenyn wydr mal a gleiniau haul.Codaf fy llaw i’r asuruwch fy mhen i fyseddu’rwefr ynghrog yn yr aeram fod bywyd eto ar ei draed,ac o lesni i lesni canaf, o’r mori’r caeau’n llosgi’n las.Codaf i’r goleuni newydddan y coed, rhwng y bryniauac ymhell yn nwfn y priddlle gwen y golau â’i edau euraidfel fforddol henffel,ei dawelwch yn sicrwydda ddaeth o heddwch ei encil.Codaf nes caffael o’r brigyr holl rannau’n uner undod y golau hwnsy’n cydio’r glas â’r du.Serennaf i lygad yr haul.…

@llionj #Codi’r To (Iau) Ar faes hen wlad ein tadau, daw rhyw awr i droi rhag ein hofnau, cefnu ar lyfu clwyfau a rhoddi’r tir i’r to iau. 14 Tachwedd 2017, 19:26 #Cymell Osian Roberts Dos Osian, cer amdani, y wlad hon sydd o’th blaid di. 25 Tachwedd 2017, 11:29 #Nadolig am Ryw Hyd Down fel plantos ac arhoswn am ryw hyd yn y miri hwn. 1 Rhagfyr 2017, 08:25 #Un Seren Delwyn Siôn Yn dy alaw, do, fe’n daliwyd â’n dwyn ar adenydd breuddwyd i Ŵyl hud; ar noson lwyd un seren a gonsuriwyd. 8 Rhagfyr 2017, 21:15 #Drannoeth Lansio ‘Dyddiadur Dewi Llwyd’ Heddiw ar y tonfeddi, yr angor biau’r stori, Dewi Llwyd sy’n deall hi. 9 Rhagfyr 2017, 08:45 #Brian May a Queen ym Manceninion Heno rydw i’n…

Sgwn i a oes y fath beth a chlust Gymraeg? Ac os oes y fath beth a chlust Gymraeg, sgwn i ai nodwedd gynhenid ydyw? Neu ai gallu a ddatblygir ydyw, drwy fynych drwytho a hir ymarfer? Neu, o holi fel arall: a ydym yn wlad o feirdd (a chantorion) oherwydd bod gennym y glust arbennig hon? Neu a ydym yn meithrin y glust arbennig hon am ein bod ni’n wlad o feirdd (a chantorion)? Ac o ddodi hyn oll mewn un cyd-destun penodol iawn, ai greddfol, felly, yw’r boddhad a gawn pan glywn gynghanedd? Neu a ydym wedi ein cyflyru i’w gwerthfawrogi â’i mwynhau? Cwestiynau, cwestiynau mor hen â’r castanwydd, mae’n siŵr. Ond mae’n bwysig ei holi o hyd, yr un modd. â’r rheswm dw i’n eu holi nhw…

Bu farw Saunders Lewis yn y coleg. Nid yng ngholeg y Brifysgol Caerdydd ym 1983 y bu John Saunders Lewis farw, wrth gwrs, ond fe’i lladdwyd yno gan ddarlith a seminar a thraethawd yn gelain las, bwdr. Ac nid oedd atgyfodi i fod… Fe’i lladdwyd am sawl reswm, am wn i. Am i’m tad-cu fynnu mai ffasgydd gwrth-Iddewig ydoedd. Am iddo encilio i’w gragen ym Mhenarth (o bob man yn y byd crwn) am bron iawn i hanner ei einioes. Un o’r ychydig bethau na chyfranasant at ei gwymp yn ein tylwyth ni oedd ei Gatholigiaeth. Roedd hynny, rywsut, yn ddigon o sail i faddau rhai o’r ffaeleddau eraill – ond stori wahanol ydy honno. Fe’i lladdwyd hefyd gan organmol efengylaidd Bobi Jones. Do, lladdwyd yn y coleg ei gerddi…

Cyn torri’r sialc, fe fum i ymayn ddelwedd yn y drych;fi yw Ercwlff, gwrthglawdd cad,a Hel, duw haul y Saeson; fi yw’r cawr o Ddenmarca gysgodd ar y bryna fi yw Nudd y cynyddsy’n gwella clwyfau. Nid ofnaf innau angau,gosodais yn ei lle y lloera’r haul yw fy nharianrhag her pob cachgi; fi yw eilun y gwragedd,deuant â’u gwŷr i’m gwledd;mae llancesi’n rholio i lawr y brynar hyd fy nghala. Do, gosodais leuad yn y nefi’m goleuo yn fy chwant;fy mreuddwyd i a greodd y nosa’m had yw’r ser.…